Veel mensen hebben last van slaapproblemen. Soms gaat het om moeilijk in slaap komen, soms juist om het doorslapen. Wanneer slaaphygiëne, ontspanning of natuurlijke middelen niet voldoende helpen, kan een arts slaapmedicatie voorschrijven. Twee veelgebruikte groepen zijn de benzodiazepinen en de Z-middelen. In dit artikel leggen we de verschillen uit, bespreken we kort- en langwerkende middelen en kijken we naar de vergoeding door het Geneesmiddelenvergoedingssysteem (GVS).
Wat zijn benzodiazepinen?
Benzodiazepinen zijn medicijnen die al decennialang worden gebruikt als slaap- en kalmeringsmiddel. Ze werken in op het centrale zenuwstelsel en zorgen ervoor dat iemand rustiger wordt en sneller in slaap valt. Bekende voorbeelden zijn Diazepam (Valium), Lorazepam (Temesta) en Oxazepam (Seresta).
Artsen schrijven benzodiazepinen meestal kortdurend voor, omdat er risico is op gewenning en verslaving.
Wat zijn Z-middelen?
Z-middelen lijken qua werking sterk op benzodiazepinen, maar hebben een andere chemische structuur. De bekendste zijn Zolpidem (Stilnoct) en Zopiclon (Imovane).
- Ze werken snel in en zijn vooral geschikt bij problemen met inslapen.
- In tegenstelling tot benzodiazepinen worden ze wél standaard door het GVS vergoed.
Omdat ze vaak korter doorwerken, veroorzaken Z-middelen meestal minder sufheid de volgende ochtend. Toch geldt ook hier: gebruik ze niet te lang achter elkaar.

